Regio's en Departementen

Banaat

Algemeen

Het westelijk deel van het Banaat doet heden ten dage denken aan het monotone akkerland van Walachije. Gigantische zonnebloem- en maïsvelden zult u passeren wanneer u op weg bent naar de belangrijkste steden, Timişoara, Caransebeş en Lugoj. Aangenamer zijn het heuvelende laagland en de prachtige wijnbouwgebieden rond de plaatsjes Siria, Buzias en Teremia Mare in het uiterste westen van het land. Het minder vruchtbare oosten en onherbergzame zuidoosten bleven tot nu toe grotendeels onbewerkt; hier zijn dan ook enkele schitterende natuurgebieden. In de valleien langs de grens met Servië vindt u grappige stadjes die koddige namen als Liebling of Gottlob dragen en een prachtig barok, maar volstrekt Oostenrijks schouwburgje op het dorpsplein hebben. AIs u de grindwegen volgt stuit u op geïsoleerde Roemeense boerendorpjes waar toeristen met aan argwaan grenzende verbazing worden gadegeslagen. Verder zuidoostelijk verrijst het Retezatgebergte tot boven de 2000 m en ligt in het woest-romantische Cernadal het chique kuuroord Băile Herculane.

Geografie

Het Banaat behoort grotendeels tot de Grote Hongaarse Laagvlakte en is een belangrijk landbouwgebied. In het oosten ligt het Banater Gebergte, de westelijke voortzetting van de Zuidelijke Karpaten.

De grootste steden in het Banaat zijn Timişoara en Reşiţa in Roemenië en Zrenjanin en Pančevo in Servië. In Hongarije is Kiszombor de grootste plaats die in het Banaat ligt. Drie grote steden zijn dankzij latere uitbreidingen een grensrivier van het Banaat overgestoken en zo gedeeltelijk in het Banaat komen te liggen : het zijn Arad en Szeged aan de Mureş (respectievelijk in Roemenië en Hongarije) en Belgrado aan de Donau in Servië.

Bestuurlijk is het Banaat thans als volgt ingedeeld:

  • het oostelijke, Roemeense deel behoort tot de districten Timiş, Caraş-Severin en een deeltje van Arad en Mehedinţi,
  • het westelijke, Servische deel behoort tot de districten Severni Banat, Srednji Banat en Južni Banat in de autonome provincie Vojvodina en tot het district Belgrado in Centraal-Servië,
  • het noordwestelijke, Hongaarse deel behoort tot het comitaat Csongrád.

Geschiedenis :

Het Banaat van Temesvar (Timişoara) werd door het Hongaarse rijk ingesteld na de vrede van Passarowitz (1718) als een soort verdedigingsgewest tegen de even daarvoor verdreven Turken. Het gebied, dat zo groot was als België, werd begrensd door de Donau, de Mures, het Banater Gebergte en de Servische rivier de Tisa. De grote vruchtbare vlakte die de helft van het grondgebied uitmaakt, was in die tijd zo goed als onbevolkt. Ze werd echter al gauw gekoloniseerd door Hongaarse, Saksische, Servische en Roemeense boeren en kwam tot zekere bloei. In 1848 brak er een burgeroorlog uit tussen de verschillende etnische groepen. Na bemoeienis van de Oostenrijkers werd het Banaat losgemaakt van Hongarije en gevoegd bij het Kroatisch-Dalmatische kroonland. In 1867 werd het Banaat weer Hongaars en de hoofdstad Timisoara werd na kanalisering van de rivier de Bega een Donauhaven. In 1920 werd de streek na de vrede van Trianon, waarbij Transsylvanië aan Roemenië toeviel, verdeeld tussen Joegoslavië en Roemenië (daardoor komt het dat men tot diep in Servië Roemeenssprekende boeren kan tegenkomen). Ook nu nog heeft het Banaat een zeer pluriforme bevolking; de Saksen, Roemenen, Serviërs en Hongaren leven hier in betrekkelijke harmonie. Het aangezicht van de meeste steden draagt nog steeds een duidelijk Oostenrijks-Hongaars stempel. Omdat de minderheden zich veelal identificeren met hun stamland en zich daardoor over het algemeen wat progressiever gedragen, noemen de Roemenen het Banaat wel 'het Roemeense Westen'.

Bezienswaardigheden :

De hoofdstad van het Banaat Timişoara is zeker de moeite waard om te bezoeken. Op weg naar het zuiden loont het om even halt te houden bij het Stroomtreinmuzeum in Reşiţa, maar er speciaal voor omrijden is niet aan te raden. Op weg naar het kuuroord Băile Herculane, kan men Orsova de oever van de Donau volgen tot bij de Ijzeren Poort. Hier krijg je ook prachtige overzichten vor de bochtende Donau met vracht en passagiersschepen die in de richting van de Ijzeren poort varen. In het Banaat zijn geen noemenswaardig kloosters. Het enige interessante kloosters om te bezichtigen is het Sint Ana klooster in Orsova.