Nog meer over Roemenië

Kuifje en Roemenië

Wie kent de vriendelijke verslaggever en zijn hond Bobbie niet ?

De Kuifje albums werden in 172 miljoen exemplaren gepubiceerd en in 45 talen uitgegeven.
Kuifje is ook een symbool van nationale trots voor zijn Belgische auteur Georges Remi (1907-1983), beter bekend onder zijn pseudoniem Hergé, die wordt beschouwd als de grondlegger van het moderne stripverhaal in Europa.

Kuifje is ontstaan in 1929 en Hergé heeft heeft hem in zijn avonturen door tientalle reële en fictieve landen gestuurd.

De 3 albums "De scepter van Ottokar", "Raket naar de maan" en "De zaak Zonnebloem" spelen zich vooral af in een denkbeeldig land Syldavië. Hergé beschrijft Syldavië geografisch, historisch, de mensen en hun gewoonten.

Het land dat Hergé oa. heeft geinspireerd is ... Roemenië.

Er zijn 5 argumenten voor deze bewering :

Het eerste geografisch agrument :

Roemenië is samengesteld uit verschillende provincies waaronder historische Transsylvanië en Moldavië. Als we syl en davië samenvoegen krijgen we Sylavië. De bergen van Sylavië worden "Zmyhlpates" of duizendpoot genoemd. Het reliëf van de Karpaten is net hetzelfde, kleine takken rond een grote stam, een duizendpoot. Hergé was op bezoek op de stand van Roemenië op de Internationale Tentoonstelling van Parijs in 1938, waar hij zeker van het land op de kaart zag, maar ook andere elementen noteerde die terugkeren in zijn verhalen.

Het tweede geografisch argument :

De beschrijving van Hergé van Syldavië, met cursief onze opmerkingen.

Syldavië is een klein land in Oost Europa, dat bestaat uit 2 grote valleien, de Wladi-rivier(de Donau is de enige rivier in de regio en legt de langste weg af in Roemenië van alle landen die de Donau kruist) en zijn zijrivier de Moltus (de Prut die de grens met Rusland/Bordurië vormt), die Klow, de hoofdstad (122.000 inwoners) insluiten (De Prut mondt uit in de Donau in Galati dat op dat moment ongeveer hetzelfde aantal inwoners telde - 1930 : 100.000 inwoners). De valleien zijn bedekt met planten en bossen en omringd door besneeuwde bergen. De vlakten in Syldavië zijn vruchtbaar. Inderdaad, de vallaien van de Prut en Donau zijn bebost, op de vlakten treft men landbouw en de bergtoppen van de Karpaten zijn besneeuwd.

Veel zwavelhoudende warmwaterbronnen rond Klow (hart- en vaatziekten) en in Kragonedin (rheuma). Ja, Roemenië was door Hergé, net als door vele andere Belgen nu, gekend voor zijn kuuroorden. 33% van de minerale waterbronnen van Europa bevinden zich in Roemenië. Er zijn 140 kuuroorden en daar werd zeker aandacht aan besteed op de tentoonstelling die Hergé in Parijs bezocht.

Het ornitologisch argument :

Zwarte pelikanen bestaan niet, maar het enige land in Europa waar de pelikanen in het wild leven is in Roemenië in de Donau Delta, een regio was ook goed vertegenwoordigd in Parijs. Daarenboven kan de Zwarte pelikaan wel eens verward worden met de 'Cormoran', de zwarte aalscholver die zeer veel in de Donaudelta voorkomt.

Het historisch argument :

In "De scepter van Ottokar", verijdelde Kuifje plannen voor een extreem-rechtse organisatie, de "Stalen Garde ". Sterker nog, 1938 was het topjaar in de opkomst van een rechtse organisatie in Roemenië, "de IJzeren Garde". In dezelfde aard werd een linkse partij, de "Zentral Zildav Komitzät van revolutionairen", geleid door de sterke hand van maarschalk Plekszy-Gladz, opgericht voor de omverwerping van de monarchie en de inlijving van het land van Syldavië, in het buurland Bordurie, ten oosten van Syldavië. De snor en het gedrag van het personage doen aan Stalin denken.

Prins Alexandru Ion Cuza lijkt als model te hebben gediend voor de jonge koning van Syldavië, Muskar XII

Wat gebeurde er in Roemenië : tengevolge van het pact Molotov-Ribbentrop pact tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie werd Roemenië opgelegd in enkele dagen Basarabië te verlaten (ongeveer 2/3 van de roemeense historische provincie Moldavië). Enkele jaren na WOII moest Koning Mihai onder rusissche invloed aftreden. Is het niet opvallend dat de leden van het Zentral Zildav Komitzät russische namen hebben ?

De getuigenis van Kapitein Haddock :

Net als alle personen van de Marine gebruikt hij een mooi gekleurde woordenschat. Hij licht de echte identiteit van de Syldaviërs toe aan de geheime politie van Bordurië (Rusland stond bekend voor zijn geheime politie) als "sodemieter van de Karpaten", "idioten van de Balkan", ...
De geheime politie van Bordurië is de ZEP. Het hoofd daarvan is kolonel Sponsz.

Syldavië

Syldavië is een fictief land in Oost-Europa, dat een rol speelt in De avonturen van Kuifje van de Belgische striptekenaar Hergé. Syldavië vormt het decor voor maar liefst vier Kuifje-albums, te weten: De scepter van Ottokar, Raket naar de maan en De zaak Zonnebloem. Ook speelt zich er een deel af van de (niet door Hergé gemaakte of erkende) tekenfilm Kuifje en het Haaienmeer.

In het eerstgenoemde album wordt geregeerd door koning Muskar XII en in haar bestaan wordt bedreigd door haar buurstaat Bordurië in een actie die sterk doet denken aan de Anschluss. In latere albums lijkt het land meer gemoderniseerd te zijn, en herbergt het zelfs een geheim ruimteprogramma dat uiteindelijk zal resulteren in de eerste menselijke voetstappen op de Maan.

De vlag van Syldavië

Syldavië is een klein land. Het totale inwonertal wordt gesteld op 642.000, waarvan 122.000 in de hoofdstad Klow. Andere steden zijn Sbrodj, Tesznik, Niedzdrow, Istow, Dbrnouk en Zlip.

Het voornaamste exportproduct van de Syldaviërs is mineraalwater.Hergé liet zich voor Syldavië duidelijk inspireren door landen en streken uit de Balkan. De naam lijkt beïnvloed te zijn door Slovenië, Joegoslavië, Transsylvanië en Moldavië. Het politiek instabiele koninkrijk doet denken aan het Albanië van koning Zog, het Roemenië van koning Carol II, het Joegoslavië van koning Alexander (die enkele jaren eerder was vermoord) of het Bulgarije van koning Boris II (de verraderlijke adjudant van Muskar XII heet kolonel Boris). Zowel het landschap, de geschiedenis (met de vroegere overheersing van de Turken) als de vlag, die sterk lijkt op de Albanese, doen daaraan denken. De klederdracht van de Syldavische figuren uit De scepter van Ottokar doen eveneens sterk aan de (toenmalige) Balkan denken, net als de gewoonte om er grote snorren te dragen. In de tijd dat Hergé dit album tekende, was het op de Balkan bijzonder onrustig. In Bulgarije werden tegenstanders van het regime soms "op de vlucht" doodgeschoten (wat Kuifje ook bijna overkomt). Roemenië werd geterroriseerd door de fascistische IJzeren Garde (Kuifje ontdekt plannen van een "Stalen Garde" om Muskar XII ten val te brengen). En in het jaar dat het avontuur verscheen werd Albanië door Italië geannexeerd.

In de latere albums waarin Syldavië voorkomt is deze 'couleur locale' sterk verminderd. In Kuifjes Maan-avonturen is Syldavië niet meer dan het land waar de maanexpeditie wordt georganiseerd. In De zaak Zonnebloem komen geheime agenten van Syldavië voor, zonder dat het verhaal zich daar ook maar even afspeelt. Opmerkelijk is dat deze geheime agenten zich vijandig opstellen tegenover Kuifje en professor Zonnebloem (deze laatste wordt zelfs door hen ontvoerd), terwijl Kuifje in De scepter van Ottokar in Syldavië als een held wordt gevierd en door de koning wordt gedecoreerd en Zonnebloem in Raket naar de maan voor de Syldavische regering werkt en er zelfs atoomraketten bouwt.

De taal van Syldavië is het Syldavisch. In verschillende albums zijn voorbeelden hiervan te zien. Het is een typisch voorbeeld van een fictieve taal, dat wil zeggen een taal die voor een specifieke setting is ontwikkeld en vaak uit weinig meer bestaat dan enkele voorbeelden. De taal doet Slavisch aan, maar in feite is de taal vooral gebaseerd op het Brusselse dialect. Een goed voorbeeld is het nationale devies van Syldavië, Eih bennek eih blavek, dat weliswaar zoiets betekent als "Wie kaatst moet de bal verwachten" maar duidelijk associaties oproept met "Hier ben ik, hier blijf ik". Het Syldavisch wordt geschreven in het Cyrillische schrift, al is Hergé hierin niet altijd consequent.

De scepter van Ottokar (1939)

Het album beschrijft een poging om een anschluss te bewerkstelligen van Syldavië bij buurland Bordurië, naar aanleiding van de anschluss van Oostenrijk bij Duitsland in 1938. Het album past in de traditie van politieke thematiek van De Blauwe Lotus en Het gebroken oor. De naam Müsstler is een samentrekking van Benito Mussolini en Adolf Hitler.
Kuifje vindt een tas en brengt die terug naar de eigenaar, een zegelkundige. De buren van die man – inwoners van Syldavië – proberen Kuifje te dwarsbomen wat hen uiteindelijk zelf de das omdoet. Kuifje gaat namelijk naar Syldavië om te weten te komen waarom ze hem uit de weg proberen te ruimen. Hierdoor kan hij een complot tegen de koning verijdelen.

Raket naar de maan (1953)

Kuifje wordt door Professor Zonnebloem opgeroepen om naar Syldavië te reizen. Daar treffen Kuifje en Kapitein Haddock een heus atoomcentrum aan. Zonnebloem is één van de hoge pieten en hij heeft iets geheel nieuws ontwikkeld: een raket om naar de maan te reizen !

Zonnebloem lanceert een prototype, deze wordt echter door schurken onderschept. Aangezien de basis zeer zwaar beveiligd is moet er een spion aanwezig zijn !

De Zaak Zonnebloem (1956)

De Zaak Zonnebloem is het antwoord van Hergé op de Koude Oorlog. Bordurische en Syldavische agenten proberen Trifonius Zonnebloem te ontvoeren zodat ze zijn plannen van één van zijn uitvindingen, een geheim wapen dat het volk van Bordurië en hun leider Plekszy-Gladz, heersers van de wereld kunnen maken, kunnen achterhalen.
Kasteel Molensloot is in rep en roer; alles wat van glas is springt op geheimzinnige wijze aan scherven. Alleen Professor Zonnebloem ontsnapt aan deze opschudding, hij vertrekt naar Genève, maar verdwijnt... Kuifje en Kapitein Haddock ontdekken vervolgens dat hij werd geschaduwd door geheime agenten en snellen hem onmiddellijk te hulp.

Kuifje en het Haaienmeer (tekenfilm - 1972)

Kuifje, Bobbie en Haddock vliegen naar Syldavië. Professor Zonnebloem heeft aan het Flechizaff-meer een huisje waar hij werkt aan een uitvinding. De piloot van het vliegtuig waar Kuifje en Haddock mee vliegen, springt onderweg uit het vliegtuig en laat het neerstorten. Gelukkig worden ze gered door Niko en Noeshka, twee Syldavische kinderen. Aangekomen in Syldavië komen Kuifje en Haddock, Jansen en Janssen tegen. Zij zijn hier voor een onderzoek over de steeds meer toenemende kunstdiefstallen. Na een tijdje blijkt dat mevrouw Vlek, de huishoudster, een spionne is. Kuifje ontdekt dan ook voor wie : voor Rastapopoulos, Kuifjes grootste vijand, die het brein achter al de kunstdiefstallen blijkt te zijn. Rastapopoulos wordt uiteindelijk gevangengenomen en het verhaal eindigt met een feest waar, tot Haddocks grote ergernis, Bianca Castafiore ook aanwezig is.

Kuifje en het Haaienmeer (Youtube)

Waar kan je in Roemenië in het spoor treden van de stripfiguur Kuifje ?

* in de stad Galati, de belangrijkste binnenhaven van Roemenië aan de oever van de Donau.
* in de Donaudelta, waar u wel geen zwarte pelikanen tegenkomt, maar wel kolonies witte pelikanen en heel wat andere vogelsoorten. Georganiseerde uitstappen zijn te maken vanuit Tulcea.
* in de talrijke kuuroorden
* bezoek Basarabië, momenteel de Republiek Moldova, het deel van Moldavië dat sinds de WOII onder Russisch bewind valt. Mogelijk te bezoeken met de trein vanuit Boekarest of Iasi.
* bezoek het kasteel van Prins Ion Alexandru Cuza (Prins Muskar in de avonturen van Kuifje) in Rasinoasa of in Boekarest.