Bezoekthema's

Kerken

Houten kerken in Maramureş

Dit hoofdstuk kwam tot stand met medewerking van Cristina van Rossum.

De houten kerken in Maramureş zijn van een hoogstaande gotische architectuur met orthodoxe invloeden. De kerken zijn van een hoog artistieke niveau. Het is handwerk. De kerken zijn smal en lang, gemaakt uit hout. Ze hebben een hoge toren en de daken zijn van hout singels. De muren van kerken zijn meestal van eikenhout. De kerken van Maramureş, de natuur die ze omringd en de mensen die er wonen zijn geestelijk met elkaar verbonden.
8 van deze kerken zijn opgenomen in de UNESCO Werelderfgoed in 1999, aangeduid met het symbool van de UNESCO. Aan deze kerken bieden we iets meer aandacht, maar ook de andere kerken zijn zeker een bezoek waard.

Werelderfgoed UNESCO

Werelderfgoed UNESCO

Bârsana

Budești Josani

Desești


Ieud Deal

Plopiș

Poienile Izei

Rogoz

Șurdești
Van de kerken die niet zijn opgenomen in de lijst van de UNESCO geven we enkel een foto.
Valea Cosăului Budești Susani, Sârbi Susani, Sârbi Josani, Călinești Căeni, Călinești Susani, Cornești, Botiza, Ferești, Cupșeni en Cupșeni Sf. Ilie
Valea Marei Breb, Hoteni, Hărnicești, Sat Șugătag, Manastirea, Berbești en Lăpuș
Valea Izei Săliștea de Sus, Nistorești, Săliștea de Sus, Buleni, Dragomirești, Cuhea (Bogdan Vodă), Ieud Șes, Botiza, Șieu, Rozavlea, Strâmtura, Slătioara, Glod, Văleni, Nănești, Oncești en Valea Stejarului
Valea Vișeului Borșa din Jos, Mănăstirea Moisei, Moisei Susani, Repedea, Poienile de Sub Munte, Rona de Jos, Ruscova-Oblaz en Crăciunești

Bârsana

‘De verschijning van de Moeder van God in de Kerk’ van Bârsana (Biserica Intrarea Maicii Domnului în Biserică din Bârsana)
Houten kerk van het oude klooster van Bârsana ligt op de heuvel Jbâr in de Iza Vallei. Deze kerk (historische) kerk mag niet worden verward met de nieuwe houten kerk in de nieuwe kloostercomplex van Bârsana ", gelegen op een paar kilometer afstand. De kerk dateert uit 1711 en is gewijd aan het "Intrede van de Moeder van God in de kerk".
De kerk werd gebouwd op de plaats genaamd ‚het haar van de monnik „Părul Călugărului” door de nobele priester Ioan Ștefanca, samen met zijn zoons en andere dorpsbewoners, om God te danken voor de bescherming tijdens de grote plaag van het voorgaande jaar. De kerk werd verplaatst rond 1739 naar een begraafplaats na de slag met de Tataren. De kerk werd een tweede keer verhuisd rond 1795 naar een gewezen kerkhof waar slachtoffers van de pest in 1742 waren begraven.
Het interieur werd in 1806 opnieuw geschilderd door Hodor Toader, beïnvloed door de barok en rococo stijlen. De schilderijen werden uitgevoerd op hout, gedeeltelijk geëgaliseerd met textiel, vastgemaakt aan de op muren en bedekt met een laagje kalkmengsel (zoals de gewoonte van de tijd was). De muurschildering en iconen overheersen het middenschip, met taferelen uit het Oude Testament, de Dag des Oordeels en de Passie van Jezus.
De kerk is gebouwd van houten planken gemonteerd in een bloksysteem "blockbau" en heeft een rechthoekig plan met twee verdiepingen. Het dak, met dubbele dakrand, heeft boven de voorportaal een klokkentoren in de vorm van een piramidale. In 1929 werden ramen en deuren uitgesneden van het schip en klokkentoren.

Top  

 

Budești Josani

De oude nederzetting Budeşti werd gesticht vóór 1361 aan de voet van de Gutai Bergen, in de vallei van de Cosau-rivier vallei, op ongeveer 30 km ten zuiden van Sighet.
Het dorp beschikt over 2 culturele en artistieke bruidschatten, de 2 houten kerken Budeşti Josani en Budeşti Susani. Alleen de eerste is opgenomen in de UNESCO werelderfgoedlijst. Er is heel wat te doen geweest over de eigendom van deze kerk tot uiteindelijk het hof van Cassatie in 2010 besliste dat de Verenigde Roemeense Parochie van Budeşti eigenaar is.
De St. Nicolaas kerk van Budeşti-Josani (Biserica de lemn "Sf. Nicolae", Josani) dateerd uit 1643 en wordt beschouwd als een van de "prachtigste" kerken uit zijn tijd. De kerk is gebouwd op een kleine heuvel met uitzicht op het centrum van het dorp.
Het is de grootste houten kerk in Maramureș (lengte 18 m, breedte 8 m, toren hoogte 26 m). De rechthoekige kerk heeft drie ruimten : het altaar, het schip en het voorportaal. Het dak is half-overkapt met een tonggewelf en een dubbele dakrand. Boven het voorportaal staat een hoge klokkentoren, omringd door vier kleinere torens.
De muurschilderingen dateren uit 1762. De overheersende lichte kleuren geven een schoon en geharmoniserend effect. Er zijn vele iconen uit 1762, het werk van Alexandru Ponehalschi, een opmerkelijke artistieke persoonlijkheid van Maramureș achttiende eeuw. De kerk heeft ook een groot aantal houten iconen die dateren uit de XVII en XVIIIe eeuw.

Top  

Desești

De St. Paraschiva kerk in Desești (Biserica Sf. Paraschiva din Desești) is een van de karakteristieke monumenten uit de Maramureș uit de achttiende eeuw.
De plaats wordt opgeëist door de Roemeense Kerk Verenigd met Rome, de Grieks-katholieke Roemeense Parochie. Desești was een verboden plaats tijdens communistisch regime.
De houten kerk werd volgens Marius Porumb halverwege de achttiende eeuw gebouwd. Titus Bud en Joby Patterson beweren dat de kerk werd gebouwd in 1770. Volgens Alexander Babos gedateert de kerk uit 1780, hetzelfde jaar waarin de iconen werden gemaakt. Vermoed wordt echter dat de kerk een paar jaar voor de versiering in 1780 werd opgetrokken.
Het schilderij zijn goed bewaard gebleven en bedekken alle muren in de drie ruimten. Ze zijn een voorbeeld van de achttiende-eeuwse post-Byzantijnse schilderkunst, specifiek voor de Maramureș. In deze kerk zijn werken van twee van de meest beroemde schilders uit Maramureș : Radu Munteanu și Gheorghie. Hun inscripties staan in het altaar.
De iconen zijn niet ondertekend, maar naar analogie met andere iconen wordt aangenomen dat ze het werk zijn van Alexander Ponehalschi.

Top  

Ieud Deal

De oude "Maagdelijke geboorte" kerk (Biserica de lemn „Nașterea Maicii Domnului”) op de heuvel van Ieud werd gebouwd door lokale adellijke familie Balea aan het begin van de zeventiende eeuw. Ondanks dat de kerk een eeuw ouder is dan de andere houten kerk van het dorp, de houten kerk van Ieud Șes (Biserica de lemn din Ieud Șes), is ze beter bewaard gebleven.
Deze kerk werd in zijn tijd ontworpen als een van de grootste plaatsen, 7,15 m breed en 11 m lang 87, met een maximale capaciteit van ongeveer 340 gelovigen. De ruimte is gelijk verdeeld voor mannen en vrouwen.
Het altaar heeft drie deuren en aan de voorzijde. Het is 4.15 m breed en 3,6 m diep. Het interieur van de kerk wordt verlicht door kleine hoekige ramen die oorspronkelijk nog kleiner waren.
De buitenkant van de kerk is sober, maar het interieur heeft mooie gesculpteerde consoles consoles en heldere muurschildering. De kerk toont de kunst en technologie van het bouwen van houten kerken in Maramures. De waarde ervan wordt nog verhoogd door een schilderwerk  van de hoogste kwaliteit. De meest werken zijn van de beroemde lokale rondtrekkende schilder Alexander Ponehalschi.

Top  

Plopiș

Het dorp Plopiș (gemeente Şişeşti) ligt op de linkeroever van de Cavnic rivier, in een heuvelachtig gebied op de zuidelijke helling van Gutai Bergen, aan de andere kant van de vallei ligt het dorp Șurdești. Het wordt voor het eerst genoemd in documenten in 1583.
De eikenhouten kerk "Heilige aartsengelen Michaël en Gabriël" in Plopiș (Biserica de lemn „Sfinții Arhangheli Mihail și Gavriil” din Plopiș) is gebouwd tussen 1796 en 1798 door 200 zielen, schrijnwerkers uit het dorp.
Met de bescheiden afmetingen (17 m lang, 7 meter breed en 47 m hoog) en.door zijn uitgebalanceerde proporties, staat de kerk bekend als een van de meest samenhangende en uniforme religieuze gebouw in Maramures. Het heeft een rechthoekig plan.
Het schilderij werd uitgevoerd in 1811 door Ștefan, schilder van Şişeşti. Op het gewelf van het schip staat een afbeelding van de Heilige Drievuldigheid, enig in zijn soort.
De architectuur van de kerk van Plopiș lijkt heel sterk op de kerk in het naburige dorp, Șurdești. Door de identieke vormen en decoratie worden de 2 kerken beschouwd als gemaakt door dezelfde architect, Ioan Macarie

Top  

Poienile Izei

Uit documenten blijkt dat de locatie Poienile Izei bestaat sinds 1430. De kerk van de Heilige “Vrome Paraschiva van Poienile Izei (Biserica Sfânta „Cuvioasa Paraschiva” din Poienile Izei) is gebouwd in 1632.
De aanwezigheid van de beschermheilige, de Heilige “Vrome Paraschiva”, wordt verklaard door het feit dat er een sterke historische, culturele en spirituele band was tussen Maramureș en Moldavië. Nadat er relikwieën uit Iasi werden aanbracht, wilde men dat hun land onder de bescherming van heilige viel.
De schilderijen dateren uit 1794 en werden aangebracht door een plaatselijke schilder. De eclectische stijl doet denken aan de tradities van dit tijdperk. De iconen hebben, in het algemeen, de karakteristieken zoals in de andere kerken van de Maramureș. Op het gewelf van het schip is de Heilige Drievuldigheid afgebeeld tussen de hoofden van de engelen, sterren en bloemen.
De kerk heeft een rijk erfgoed, bestaande uit klokken, iconen, boeken en voorwerpen van aanbidding.
Er zijn drie klokken, die een prachtig geharmoniseerd geluid maken :
• De kleine 15 kg (18e  eeuw)
• De middelste 30 kg, met erop geschreven " Poienile lui Ilieș 1673"
• De grote, 37 kg, met de woorden " Șaieu-Poiana, 1673"

Top  

Rogoz

De kerk van de "Heilige Aartsengelen Michaël en Gabriël" (Biserica de lemn „Sfinții Arhangheli Mihail și Gavril” din Rogoz) is één van de meest interessante en waardevolle kerken in Maramureș. De kerk dateert uit 1663, dit wordt bevestigd door de inscriptie bij de ingang ten gevolge van de invasie van de Tataren in 1661.
In 1785 werden de schilderingen aangebracht door Radu Munteanu en Nicolae Man.
In 1834 werd een spreekgestoelte gebouwd aan de westelijke kant van het middenschip.
Het plan van de kerk is een minder voorkomend type: een veelhoekige ingang met toegang langs het zuiden, een rechthoekig schip en een altaar met zeven zijden. De gewelven zijn versierd met touwen. De buitenkant is rijkelijk versierd. Opmerkelijk is het ronde raam aan de oostkant van de kerk. Dit wat zeker niet gebruikelijk in die tijd.

Top  

Șurdești

De houten kerk van Șurdești is gewijd aan de Heilige Aartsengelen en werd gebouwd in 1721 door meester Ion Macarius voor de Grieks-katholieke gemeenschap in het dorp. De kerk wordt gekenmerkt door de indrukwekkende hoogte van de toren boven de ingang. De toren is 54 m en de totale hoogte is ongeveer 72 m en is daarmee een van de hoogste houten gebouwen in Europa en de wereld.
Boven Șurdești, in een naburig dorp is er op een begraafplaats in 1930 een kleine oude houten kerk gebouwd in.
Het binnenschilderwerk van de kerk dateert uit 1783. Het altaar werd geschilderd door de schilder Stefan, het schip door de schilder Stan en het portaal waarschijnlijk door een leerling van deze laatste.
Het dak heeft twee rijen van dakranden rondom de kerk. De toren is gebouwd met eiken balken bouwen met en is bovenaan omringd door vier kleinere torens. Het is een van de hoogste houten kerk in de wereld. Bijzonder opmerkelijk is de samenstelling van de veranda met verschillende openingen, identieke van vorm en decoratie.

Top  
Top Cuhea (Bogdan Vodă)
Borșa din Jos Botiza
Top Budești Susani
Călinești Căeni Călinești Susani
Top Cupșeni
Cupșeni - Sf. Ilie Ferești
Top Hărnicești
Iued Șes Lăpuș
Top Manastirea
Poienile de Sub Munte Rona de Jos
Top Săliștea de Sus
Sârbi Josani Sârbi Susani
Top Sat Șugătag
Șieu Valea Stejarului